FAQs Complain Problems

मेलम्ची नगरपालिकाको परिचय

मेलम्ची नगरपालिका नेपालको प्रदेश नं. ३ को सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित छ । राजधानी काठमाडौंबाट अरनिको राजमार्ग हुँदै काभे्रपलाञ्चोक जिल्लाको जिरोकिलो बाट उत्तर पश्चिम हुदै मेलम्ची नगरपालिका पुग्न सकिन्छ । नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषदको मिति २०७१ मंसीर १६ गतेको निर्णय अनुसार साविकका गा. वि. स. हरु सिन्धुकोट, तालामराङ, ज्यामिरे, शिखरपुर, मेलम्ची, बाँसबारी र फटकशिला गाभेर मेलम्ची नगरपालिकाको निमार्ण भएको थियो र फेरी २०७३ फाल्गुन २७ गते भोटेचौर, हैवुङ, थकनी र दुवाचौर गा.वि.स. हरु पनि मेलम्ची नगरपालिकामा गाभियो । विश्व मानचित्रमा यो नगरपालिका ८५º ४४८’ देखि ८५º ६४९’ पूर्वी देशान्तर, २७º ७४४’ देखि २७º ८९८’ उत्तरी अक्षांशसम्म फैलिएको छ । यो नगरपालिकाको सबैभन्दा होचो स्थान ७०२.५३ मि. (वडा नं. १३को तिनघरे) हो भने सबैभन्दा उच्च स्थान २४५०.४५ मि. ( वडा नं. ९ को मूलखर्कमा) हो । १३ वटा वडामा विभाजन गरिएको यस नगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल १६०.६३ वर्ग कि.मि रहेको छ । नेपालको कुल भु–भागको ०.११५ र सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको ६.३१५  यस नगरपालिकाले ओगटेको छ । यस नगरपालिकाको पूर्वमा ईन्द्रावती गाँउपालिका, पश्चिममा काठमाण्डौं जिल्लाको शंखरापुर नगरपालिका र नुवाकोट जिल्लाको शिवपुरी गाँउपालिका, उत्तरमा हेलक्बु र पाँचपोखरी थाङपाल गाँउपालिका तथा दक्षिणमा काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको मण्डनदेउपुर नगरपालिका रहेका छन् । 

हावापानी

मेलम्ची नगरपालिकाको तल्लो भू–भागमा (२००० मिटर भन्दा तल) अर्ध उष्ण हावापानी पाइन्छ भने माथिल्लो भू–भागमा  (२००० मिटर भन्दा माथि) शितल समशीतोष्ण हावापानी पाइन्छ । यस नगरपालिकामा आषाढ, श्रावण, भाद्रमा भारी वर्षा हुन्छ भने यस क्षेत्रमा वार्षिक औषत १७२८ मिलिलिटर वर्षा हुन्छ । यसैगरी यस क्षेत्रको वार्षिक औषत तापक्रम २०.८ डिग्री सेल्सियस रहेको छ । यहाँको गर्मीयामको औसत तापक्रम २५.८ डिग्री सेल्सियस हो भने जाडोयामको औसत तापक्रम १३.३ डिग्री सेल्सियस हो (स्रोतः climate-data.org) । यस प्रकृतिको हावापानी खाद्यान्न, तरकारी तथा फलफूल बाली उत्पादनको लागि ज्यादै उपयुक्त मानिन्छ ।

भू–उपयोग 

मेलम्ची नगरपालिकाका सबैभन्दा बढी भूभाग ६५.४४% (अर्थात १०५.११ वर्ग किमि) खेतीयोग्य जमिनले ढाकेको हुनाले यो क्षेत्र कृषिको लागि उपयूक्त छ । घडेरीले जम्मा २.५८% अर्थात ४.१५ वर्ग किमि तथा झाडीजन्य क्षेत्रले १६.८३% ढाकेको छ । मेलम्ची नगरपालिकाको भू–उपयोग राष्ट्रिय तथा जिल्ला समन्वय समिति, सिन्धुपाल्चोकको तथ्यांक (प्रत्यकको सम्बन्धित प्रतिशत) संग तुलना गरी हेर्दा वनजंगलको राष्ट्रिय स्तरमा बढी प्रतिशत भू–भाग वनजंगलले ढाकेको छ भने मेलम्ची नगरपालिकाको राष्ट्रिय तथा सिन्धुपाल्चोक जिल्ला स्तरमा भन्दा कम देखियो । यस्तै किसिमको प्रवृति चरण क्षेत्रमा पनि देखियो ।  मेलम्ची नगरपालिकामा कृषि योग्य जमिन झाडीजन्य क्षेत्र तथा वस्ती क्षेत्र राष्ट्रिय स्तर र जिल्ला स्तर भन्दा पनि बढी देखियो । पानीले ढाकेको क्षेत्रको हकमा भने मेलम्ची नगरपालिका जिल्ला स्तर भन्दा बढी तर राष्ट्रिय स्तरभन्दा अलि कम रहेको छ । मेलम्ची नगरपालिकामा राष्ट्रिय तथा जिल्ला स्तर भन्दा निकै न्यून जमिन बाँझो रहेको छ ।

जनसङ्खिक विवरण

मेलम्ची नगरपालिकामा ११,८३२ घरधुरी छन् जसमा ५८,८१४ जनसंख्या वसोवास गर्दछन् । यस नगरपालिकामा महिला पुरुष अनुपात ०.९८ः१ रहेको छ भने जनघनत्व ३६६ व्यक्ति प्रति वर्ग कि. मि. र औसत परिवार संख्या ४.९७ रहेको छ ।